Naar schatting hebben 1,25 miljoen kinderen in Zuid-Somalixeb met spoed behoefte aan noodhulp om uit levensgevaar te raken.

Ik wil meedoen met de Ramadan, maar niet uit religieuze overtuigingen. Kun je het ritueel dan naar eigen invulling aanpassen of valt het dan niet meer onder dezelfde noemer?
Want alleen in de nacht eten, zou betekenen dat je van 22.00 tot 05.00 kunt eten in Nederland nu in de zomer. Dat is echt een beetje ongezond om een maand lang te doen!
Een maand lang sober eten, in solidariteit met de minder bedeelden. Zouden moslims dit erkennen als een modernere versie van vasten? Niet echt. Maar er zijn ook moslims in Nederland die helemaal niet mee doen, omdat het de cultuur niet is in het westen om te vasten.
Hoe zouden moslims dit in Zweden volhouden? Daar is het nog veel korter nacht op dit moment! Misschien moet ik maar gewoon geld doneren. Misschien hebben ze daar veel concreter iets aan dan aan mijn medeleven en bewustzijn.

Einde gedachtespinsel.

De twee ronde blauwe plekken in het midden van zijn rug zien er akelig uit. Hij kan zeggen wat hij wilt, maar toch kwelt de aanblik ervan me. Afkeurend laat ik mijn blik erop rusten terwijl hij zorgenloos op het bed ligt te lezen. Hij ziet me peinzen en draait zich naar me toe. De reisgids die hij las gooit hij in de hoek van de hotelkamer en met zijn vrijgekomen hand grijpt hij de mijne en dwingt hij me dichter naar hem toe te schuiven.
'Maak je nou niet druk lief. Ik voel er werkelijk niets meer van!' probeert hij
'Het ziet er zo pijnlijk uit,' klaag ik
Ik bijt op mijn lip en probeer niet toe te geven aan de troef die hij getrokken heeft. Het is mijn meest favoriete blik van hem; bewonderende pretoogjes vergezeld door een opgetrokken wenkbrauw en een halfspottende glimlach.
Ik houd mijn gezicht strak in de plooi.
'Toe nou.. Doe anders, alsof het plekken zijn waar mijn vleugels vast hebben gezeten!'
Hij ziet er onweerstaanbaar trots uit op zijn vondst.
Verbaasd bemerk ik plotseling de symmetrie in de blauwe plekken en hoe ze precies op een hoogte zijn geplaatst waar vleugels een lichaam zouden kunnen dragen. Ik schiet in de lach. Littekens van een ver hemels verleden. Daar lijkt het inderdaad op. Hoe komt hij erbij!
Bij wijze van deze overwinning trekt hij me nu helemaal het bed in en in een omhelzing. In minder dan een seconde ben ik alle sporen van mijn oprechte ongerustheid kwijt. Alles wordt in beslag genomen door ons lichtzinnige spel.
'Wat jammer dat je ze verloren bent,' zeg ik, terwijl ik met mijn mond zijn wang op zoek.
'Het was dat, of altijd maar daarboven blijven dwalen.'
'Maar is de wereld dan niet veel mooier vanuit de lucht? '
'Welnee. Ik heb veel moois gezien, maar wat is dat waard als je er niet bij kunt komen?'
Geamuseerd klim ik bovenop hem en laat ik mijn gewicht zachtjes op zijn middel drukken.
'Doel je nu op iets in het bijzonder?'
Zonder antwoord te geven, neemt hij me in zijn armen en legt me op zijn borstkas.
'Alleen jou.' hoor ik hem bijna overstaanbaar zacht mompelen. Ik weet niet of het zijn bedoeling was om het mij te laten horen.
Ik sluit mijn ogen en zoek zijn hartslag, die ik vervolgens gelukkig in een regelmatig en rustgevend ritme voel kloppen.
Vleugels. Ik had het zo geloofd.

Bizar om te beseffen waar je bent, op een plek te zijn waar je niemand kent. 
De grote contrasten te ervaren en je te beseffen dat sommige mensen ons nooit kunnen evenaren.  

Ghnom srolang Kampuchea!
(= I love Cambodia)

PHNOM PENH - Er zijn een hoop dingen gebeurd sinds de laatste keer dat er geschreven is, dus ik zal me beperken tot de belangrijkste dingen die we gedaan hebben. Om jullie bij te praten, ga ik terug naar waar we in Siem Reap gebleven waren, namelijk bij het bezoeken van het indrukwekkende Ankor Wat op woensdag. We hebben 's morgens fietsen van ons hostel gehuurd en zijn met de hele groep op pad gegaan. Door al het toerisme dat we in de stad Siem Reap zelf al gezien hadden, waren we een beetje huiverig voor de hordes toeristen die we in Ankor zouden gaan treffen, maar een kans om een wereldwonder te aanschouwen weegt zwaarder op tegen de mogelijke irritanties die vrolijk poserende groepen Japanners en Koreanen opleveren. Bij aankomst werden we verwelkomt door een soort klaaggezang van Cambodjaanse jonge verkoopsters die allen op dezelfde zeurderige toon steeds: 'ladyyyyyyyy cold drink for you… one dollah ladyyyyyy pleeeasee' herhaalden. Toen we deze invasie getrotseerd hadden, beenden we snel verder naar de tempels met als bekroning de Ankor Wat tempel. Onze reisgidsen hadden een hoop grootsheid beloofd, en niets was minder waar. Het voelde wel een beetje onwerkelijk om er rond te lopen, maar iedereen begreep goed dat het enorme complex getuigde van een eens enorm Khmer-rijk. Ik besefte me dat we weinig weten over hoe het land er in die tijd uitgezien heeft. Van de westerse oudheden hebben we een redelijk beeld van hoe de maatschappij eruit gezien moet hebben, maar hier is een hoop nog onbekend. In ieder geval voor ons. Totale toewijding tot de koning en tot de goden was echter wel uit iedere relief en ieder grotesk standbeeld te lezen. Persoonlijk vond ik de Bayontempel de mooiste, waar je werkelijk het gevoel krijgt door 50 ernome vredig glimlachende gezichten in de gaten gehouden te worden, maar anderen hebben het meeste plezier beleefd aan de Ta Prom tempel. Hier is de film van Tomb Raider opgenomen en hebben we een soort Lara Croft-achtige scxe8ne nagespeeld. 20 dollar hebben we uit eindelijk moeten neerleggen voor deze hele dag, (waarvan we niet helemaal zeker zijn of dit nu wel zo goed terecht komt) maar het was het wel waard om een wereldwonder te aanschouwen met je eigen ogen. De mooie foto's die we er gemaakt hebben zullen zeker geen recht doen aan wat we hier gezien hebben. Dus, ik zou zeggen, come and see for yourself someday! Ik heb zo'n vermoeden dat het de komende 50 jaar nog wel zal staan waar het staat, zoals het de afgelopen honderden jaren al gedaan heeft.
Donderdag hebben we ook een bijzondere dag gehad die via de stichting Cambodia Dutch geregeld was. Dit is een organisatie die met name door middel van Nederlandse vrijwilligers verschillende kleine projecten coxf6rdineert en steunt. Hiervan hebben wij een een lokale gezondheidskliniek en een school mogen bezichten. Het leukste moest alleen nog komen! 's Middags hebben we namelijk mogen helpen op het platteland! We hebben met onze blote voeten in de warme plassen van de rijstvelden gestaan en onze (onflexibele) ruggen gebogen over de taak waar zovelen in dit land maanden aan een stuk, dag in dag uit over ontfermen: namelijk rijst planten. Het doel was een beter beeld te krijgen van hoe de levens van rijstboeren hier eruit zien en daarbij hebben we veel aanvullende informatie gekregen. We hebben denk ik maximaal een half uur geholpen, -waarvan het eerste kwartier eerst vriendelijk werden uitgelachen wegens onze onvakkundigheid en onhandigheid – voor we verjagen werden door de dreiging van de moesson. Het was minder zwaar werk dan ik verwacht had, maar het is weinig uitdagend en fysiek vooral veeleisend voor je rug. Nadat de rijst gepland is, moet het een aantal maanden groeien en dus hebben ze een soort systeem waarbij ze met een grote groep (een deel van de community, voornamelijk vrouwen, maar ook mannen) eerst een rijstveld beplanten en dan doorwisselen naar de volgende. De ene paar weken zijn ze dus bezig op de velden van de ene familie en als die af is, beginnen ze aan de velden van de volgende familie. Het community-gevoel is dus cruciaal om een economisch goed draaiend systeem te handhaven. Ik kan me goed voorstellen dat dit een van de redenen is waarom het individu minder belangrijk wordt bevonden dan de groep in Azixeb, dan het is in de cultuur waarin ik zelf ben opgegroeid. Op zich valt er veel voor te zeggen als je je niet tot andere inkomstbronnen kunt wenden. President Obama zei vanmorgen nog in zijn toespraak over de economische schuldencrisis van Amerika dat de Amerikaanse samenleving tegenwoordig alleen nog bestaan uit een gemeenschap van individuen, maar niet veel weg heeft van een maatschappij. Er is geen verbondenheid, omdat iedereen alleen nog denkt aan zichzelf, zo beschuldigde hij zichzelf en zijn landgenoten. Ik kan me voorstellen dat dat hier anders werkt. Mede hierdoor denk ik dat het goed voor ons was, om een keer aan de lijve te ervaren hoe het nu werkelijk is om zo je eigen eten te moeten verbouwen. Rijst, rijst, rijst,
Een van de meest gebruikte woorden deze reis (naast bizar, een goede tweede!). En zeker een van het meest genuttigde eten. Ook wij moesten er 's avonds weer aan geloven. Gelukkig stond er wel een heel bijzonder toetje op het menu hierna, namelijk een gesprek met een drietal monniken. Zij konden al onze vragen beantwoorden die we hadden over het geloof en deden dit ook graag. We vonden het spannend met zulke gerespecteerde personen te mogen spreken, maar al gauw bleek wel dat zij minstens net zo nieuwsgierig naar ons waren als wij naar hen. Wij moesten letten op hoe we zaten, of we beleefd waren en niet te hollands (lees: 'lekker direct'), maar zij vonden ons hierdoor wel erg verlegen. We werden direct uitgenodigd om de dag erna bij hun tempel op bezoek te komen (de Wat Polangka) en aangezien dit onze enige vrije dag was in dagen, konden we niet ook niet helemaal weigeren. Een paar zijn hun de volgende dag daarom nog op komen zoeken, maar de meesten kozen ervoor om te gaan zwemmen, paardrijden of de zogenaamde 'floating villages' te bezichtigen. Wat we ook kozen, we zijn we in ieder geval wel allemaal gezegend. Er is voor ons geluk en gezondheid gebeden en ook voor al onze familieleden. Met goede moed kon de reis naar Sen Monorom daarna dus voortgezet worden.
Erg veel geluk kwam ons echter niet tegemoed. Na de lange reis naar het wonderschone en bergachtige oosten (die overigens best snel gegaan is) bleek namelijk dat het verblijf die de 'natural lodges' (soort traditionele hutjes die luxe ingericht waren) die we gereserveerd hadden, een fout had gemaakt met de adminstratie waardoor ze de eerste nacht geen ruimte voor ons hadden en we noodgedwongen een nacht een ander hostel moesten boeken. Moe van al het gedoe, vielen we in snel slaap met de hoop dat het olifantenproject wel al het ongemak waard zou zijn.
Maar ook hier hadden we pech! Het ging namelijk onverwacht heel lang regenen waardoor de bergenpaden erg gevaarlijk glibberig werden. We waren er niet allemaal goed op voorbereid, want sommigen waren hun poncho's of bergschoenen vergeten. Toen we dan toch eindelijk bij de olifanten geraakten, bleek het alles inderdaad waard te zijn. Zelfs de harde regen. Deze machtige beesten waren olifanten die veelal uit toerisme gered waren en nu in een zo natuurlijk mogelijke omgeving werden ondergebracht en verzorgd. Het was een onvergetelijke ervaring om zo dicht bij de beesten te mogen komen en om ze te wassen. Ons werd verteld dat het idee van dierenbescherming totaal niet leeft onder de lokale bevolking, maar dat ze wel de middelen hebben om hun project naar een goede standaard te blijven handhaven.
De reiscommissie besloot hierna wel het laatste nachtje in Sen Monorom in de lodges te verblijven waardoor we in de avond hebben kunnen bijkomen van alles onder het genot van on-Cambodjaanse lekkernijen als falafel, indische chai en zelfs cocktails! Yam yam!
Dat is pas bijkomen! We hadden daarom ook best nog wat langer willen blijven in 'primitieve hutjes' in de mooie natuur, maar helaas was het gister weer tijd om terug te reizen. Ook deze reis ging snel, zeker nadat we een halve khmer-westerse CD hadden weten te bemachtigen. Nu zijn we weer in Phnom Pehn in een iets minder romantisch guesthouse dan de hutjes, maar het voelt fijn om weer ergens aan te komen dat bekend voor je is. 'Het voelt bijna als thuiskomen.' zeiden sommigen. Iedereen beseft zich goed dat we onze laatste dagen ingaan met de laatste projecten, maar aan echt thuis komen wordt zo min mogelijk gedacht. Het is een wereldwonder voor mij dat we hier kunnen zijn en zulke mooie ervaringen hebben mogen opdoen. Doe voor ons een gebedje dat we dat gevoel kunnen vast houden en we met goede gezondheid onze verhalen thuis los kunnen branden.

Tot snel Holland!
Groetjes van iedereen hier aan de andere kant van de wereld.
En van Eefje, die volgens Kim de hele wereld is.

'Justice is for sale in our country for those who can pay,' she said.

Hoe bestuur van een land is, zegt niet direct iets over hoe de inwoners zijn. Deze gedachte is vaker in onze discussies in dit land naar voren gekomen. Het bestuur van Cambodja gaat volgens sommigen die we hier spreken lang niet zo eerlijk als mensen graag zouden willen zien. De politie houdt mensen aan wanneer ze geld nodig hebben. Een pedofiel kan de eigenaar zijn van een goedlopende toeristische bistro vanwege de bescherming van een hoge generaal. Stemmen worden niet meegeteld of opgekocht. Als we de verhalen moeten geloven die ons verteld worden, is hier weinig ruimte voor oppositie en voor vrijheid van berichtgeving. Een paar dagen geleden las ik in een goede Cambodjaanse krant een artikel over hoe de sociale dienst zwervers vaak onvrijwillig van de straat haalt (lees: 'arresteert') en ze dan min of meer als gevangenen op hun terrein houdt en ze zeer slecht behandelt. Soms wordt er zelfs fysiek geweld tegen deze mensen gebruikt door ze te heftig te slaan. Er werken hier vrijwiliigers die profiteren van gratis eten en onderdak en er wordt van hen verwacht niet over dit soort praktijken naar buiten te berichten. De sociale dienst onkent deze zaken dan ook heftig, ondanks meerdere slechte geluiden die je hoort van organisaties zoals Human Rights Watch of van journalisten..
Het artikel dat ik las, was geschreven door een Cambodjaanse journalist (oordelend naar de naam die erboven stond, ik weet het niet honderd procent zeker) en een Engelse. Het was een goede, kritische krant en ik ben blij dat die er wel zijn.
Gisteren hadden we met de groep een zeer interessante ontmoeting gehad. We hebben over de bovenstaande problemen gesproken met de eerste minister van vrouwenzaken, Mu Sochua. Zij vecht in het land heel hard om vrouwendiscriminatie in met name de politiek geschiedenis te maken. In haar strijd probeert ze vrouwen te overtuigen zichzelf verkiesbaar te stellen en mannen om hun vrouwen als gelijke politieke actoren te beschouwen en hun vrouwen emotioneel, praktisch en financieel te ondersteunen wanneer deze vrouwen kiezen voor een politieke carrixe8re. Ze stuit hierbij vaak op onbegrip, beledigingen en soms zelf een rechtzaak. Dit overkwam haar toen ze de eerste langstzittende minister van de regering, de eerste minster Hun Sen aanklaagde. Ze beschuldigde hem van het corrupteren van verkiezingen, het schandaliseren van vrouwenrechten en het tekort doen aan de slachtoffers van de Killing Fields. Dat laatste heeft misschien wat meer uitleg nodig. In de ochtend zijn we gister namelijk naar het internationaal gerechtshof van Cambodja geweest. Hier worden vijf Khmer Rouge schurken berecht onder toezicht van de Verenigde Naties. We vonden dit direct al erg weinig en toen we aan onze gids vroegen hoe dit zo kon zijn, legde hij ons uit dat ze ervoor gekozen hadden om alleen de meest verantwoordelijken te berechten. Er was niet genoeg geld om alle verantwoordelijken voor het gerechtshof te slepen. Bovendien was het in de tijd van het schrikbewind zo dat burgers zich tegen elkaar keerden. Je kunt moeilijk een hele bevolking berechten. Dan komt er nooit een einde aan dit hoofdstuk voor het land. Oorlog moet ook uit de mensen kunnen groeien, zo wordt beredeneert. Door tijd erover heen te laten gaan, zullen de sporen van het verleden vanzelf oplossen. Het zal een plek krijgen en mensen moeten door kunnen gaan. Werkelijke gerechtheid na alles wat er gebeurd is, is moeilijk te bereiken. Niemand weet zeker hoe gerechtigheid eruit zou moeten zien. Net als met democratie is er geen kant en klaar recept voor. Voor sommigen is het genoeg dat de hoofdschuldigen in het land zelf berecht worden (Dit is uniek voor internationale gerechtshoven!) zodat de slachtoffers de schuldigen in de ogen kunnen kijken tijdens het tribunaal, voor anderen zullen ze nooit genoeg gestrafd worden op deze manier. Het feit namelijk dat het internationale gerechtshof in het land zelf is, heeft ook als nadeel dat de nationale regering zich met de manier waarop het gebeurt kan bemoeien. Mu Sochua vertelde ons dat Hun Sen ook in het verleden bij de Khmer Rouge behoorde. Hij is wel overgestapt naar een andere partij, maar heeft volgens haar nog wel een dikke vinger in de pap van corruptie.

Hoe valt dit te overwinnen vraag je je af. Het is zo uniek dat zij de moed heeft deze strijd aan te gaan. We waren onder de indruk van de manier hoe zij sprak over de gevaren waar ze mee te maken krijgt. Toen zij Hun Sen aanklaagde, werd hij vrijgesproken, maar in gevolg hierop werd ze zelf voor de rechter gesleept. Ze werd veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf die ze uit de weg kon gaan als ze een grote som geld zou betalen. Ze weigerde dit te betalen, omdat ze niet mee wilde doen aan het systeem en vermeed uit eindelijk haar gevangenisstraf toch doordat ze internationaal al zoveel aandacht en steun achter zich had weten te winnen. Het heeft dus wel degelijk zin om ons hiermee te blijven bezig te houden. Om ervoor te zorgen dat er wel goede journalistiek bestaat die dinge kritisch aan de kaak te stellen. Mu Sochua is niet bang. 'When I let fear come to me, I became paralized and not capable of changing anything. I realize this is something bigger than myself and that gives me courage to try to overcome injustice' Haar krachtige woorden getuigen van een vastberaden visie. Een tegengeluid uit de gemeenschap zelf. Maar waarom gebeurt dit niet vaker? Waarom staan niet meer vrouwen en kansarme mannen op voor hun rechten of democratie, goede scholing en gelijke kansen? Om deze vraag te beantwoorden, komen we weer terug op de vraag in hoeverre het bestuur iets zegt over de bevolking van een land. De vraag die eigenlijk gesteld zou moeten worden is wat doet een bestuur met haar inwoners?
Het land heeft een verleden met uitgesproken slecht bestuur. Dat resulteerde in omstandigheden waarin zelfs families tegenover elkaar vechtten of broers en zussen. Het volk heeft zoveel trauma's te verwerken dat de mensen onzeker zijn, en bang. Ze durven niet op te vallen. Ze nemen niet graag beslissingen alleen, maar zullen deze altijd door schuiven naar iemand met meer authoriteit. In de gemeenschap hangt deze status vaak eerst af van de leeftijd van iemand (ouderen hebben meer gezag dan de jeugd), daarna van het geslacht (de man wordt serieuzer genomen dan de vrouw) en tenslotte van de klasse of kaste waaruit iemand is. Op deze manier is er weinig ruimte voor individualiteit, wat misschien ook wel een erg westerse waarde is, maar ook weinig voor empowerment. En voor zelfbeschikking. Mensen kunnen niet veel kiezen, terwijl ze dit soms wel graag willen.
'When your with a group of 200 Cambodians and one foreigner and a discission has to be made, everyone will look at the foreigner. This has got to change. People, and in particular women need to realize the potential they have. They need a lot of support to get them to believe they are capable of standing up.'

Dit is de verandering die naar de inzichten die ik gister heb verkregen waar het meeste behoefte aan is. Er wonen hier zoveel slimme, goede en getalenteerde mensen. In de dagelijkse levens van mensen, vinden mensen altijd wel een weg, maar poltiek is geen losstaande werkelijkheid. Poltiek zit ook in het dagelijkse leven dat de zwerver die onrechtvaardig wordt opgepakt. Of de vrouw die niet in staat is een broek te dragen terwijl ze dit wellicht wel zo willen, omdat het zo warm is. Dit lijkt zwaar, maar er is ook minstens zoveel plezier en geluk in de levens hier. Ik denk dat er gewoon tijd is nodig is om de jeugd te kunnen opleiden te kunnen overtuigen van hun capaciteiten. Laat hen zien dat zij kunnen beslissen. En dan hoop ik dat ze zullen zien dat ze kunnen kiezen voor het hebben van een keuze.

Last words that come to mind: Don't give up the fight.

Kim

 
 
Er zijn veel aziatische dingen waar je wel eens van heb gehoord, maar om ze dan toch in het echt zelf mee te maken is heel andere koek. Zo zijn er mensen die al hun voeten door vissen hebben laten knabbelen (bij wijze van reiniging en massage) en anderen die al een lange echte 'Khmer' massage hebben ondergaan. Hierbij werden alle spieren en pezen in het lichaam vastgepakt, losgetrokken en in bochten gewrongen waarvan je nooit zou denken dat je lichaam het fysiek aan zou kunnen. Het verbaast me wel wat onze lichamen hier te verduren krijgen en wat ze aan kunnen. Het is ongelofelijk heet en de geuren zijn soms intens, maar niemand is nog zo nog ziek zwak of misselijk geworden dat het groot ongemak oplevert. Ik denk dat we met name zo vitaal blijven door de vele heerlijke fruitskakes (watermeloen, cocosnoot, papaya, dragonfruit, jackfruit, ananas, banaan, appel, sinaassappel, mango, mango steen (iets oaarsigs), lychees: alles wat je kunt bedenken en ook wat je niet kunt bedenken!). Maar ook door de energie van de mooie mensen die we ontmoeten en de verhalen die we van hen te horen krijgen. Vanmorgen zijn we naar SOS Kinderdorpen geweest en daar zag alles er zo piekfijn uit. Het was werkelijk een veilige haven voor de kinderen daar en je zag dat het vele geld dat deze organisatie moet hebben ook zeer goed besteed was. De kinderen die hier opgevangen worden, zijn de allerarmste en kwetsbaarste van de community's die ze bezoeken. Ze selecteren de kinderen na eerst goed onderzoek naar hun gehele situatie en in overleg met de sociale dienst en famlies zelf. Deze kinderen worden dan ondergebracht samen met hun 'nieuwe familie' die bestaat uit 9 andere kinderen waarvan vaak een ouder meisje die als moeder fungeert of de moeders uit het dorp helpt. Ze krijgen scholing, ze bidden samen iedere dag, ze krijgen traditionele dansles, gaan op tripjes en goede medische verzorging. Als de jongentjes ouder worden (15/16 jaar), gaan ze naar een aparte community dan de meisjes. Eerst dacht ik dat alleen de jongens dan een hogere opleiding konden krijgen, maar na een meisje uit het project van mijn eigen leeftijd te hebben gesproken, begreep ik dat dit niet zo is en dat meisjes ook goede kansen krijgen. Ze vertelde me dat ze leerde om in de administratie te kunnen werken, maar dat het haar droom was om proffessioneel danslerares te worden. Alle kinderen zagen er gezond en gelukkig uit en ik ben dankbaar voor ze dat ze deze kansen hebben. Het zijn allemaal kinderen die getraumatiseerd zijn, vaak wezen en uit moeilijke situaties komen. Het liefst zou ik willen dat ieder kind dat hier langs de straat touristen overvallen met dingen die ze willen verkopen. Ze gaan niet naar school en vaak werken hun ouders niet eens, omdat ze meer geld verdienen door hun kinderen te laten bedelen of met charmante grapjes hun boekjes kwijt te kunnen. Ze zijn adrem en kennen beter engels dan de gemiddelde Cambodjaanse driver. En ook beter dan xf3nze Cambodjaanse driver. Tot nu toe zijn we gelukkig wel overal gekomen waar we moesten zijn en genieten we van alle dingen die we onderweg kunnen zien dus hopelijk vanmiddag ook, wanneer we COLT zullen bezoeken. Dit is een weeshuis waar we onze belangrijkste Nederlandse contacten in het land bij hebben. Ook gaan we voetballen en barbequen dus mijn andere wens is dat de moesson dit niet in de weg gaat zitten. We zullen zien!

Terwijl ik dit schrijf zit iedereen aan de ontbijttafel. Hoewel je ook een chinees omlet kunt bestellen, genieten de meesten van een veilig stuk toast met jam of boter. In Cambodjaanse tijd is het nu 9 uur 's ochtends en het lijkt erop alsof iedereen het tijdsverschil alweer zo goed als vergeten is. Dit is een van de weinige voordelen die we over hebben gehouden aan het nauwelijks slapen tijdens de enorme vliegreis. Sommigen hebben wel een paar uur geslapen tussen het overstappen in Parijs en het overstappen (in hetzelfde vliegtuig) in Bangkok, maar anderen (zoals Janneke) hebben een nacht lang hun adem in moeten houden omdat ze naast een vieze naar whiskey-stinkende man zaten. Gelukkig zijn we wel allen veilig en wel aangekomen (al werden de wel al ontvangen door een manke Nanda) en waren de ongemakken in een oogopslag vergeten bij de aanblik van het levendige straatbeeld van Phnom Penh. Naar eerste indrukken oordelend lijkt de stad minder heftig en arm dan we verwacht hadden. 'Het lijkt niet echt op een ontwikkelingsland.' werd er al gezegd, na het zien van de enorme gebouwen. Vandaag zullen we de sloppenwijken ingaan, dus ik verwacht zelf dan ook wel de andere kant van de stad te kunnen zien. Wat me wel erg verbaasd heeft zijn de eerste ontmoetingen met de mensen hier. Ze zijn gewillig alles voor je te doen en vliegen van hot naar her voor je. Mijn eerste woorden die ik hier dan ook geleerd heb zijn; 'a kon.' Dankjewel. Want dankbaar voel ik me, terwijl ik geniet van de schoonheid van alles wat ik hier nu al gezien heb. De groep heeft al in tuktuks het verkeer mogen ervaren, maar ik heb genoeg aan gewoon het rondlopen en kijken. Zelfs nu, terwijl ik met mijn gezicht naar de straatkant achter dit oude computertje zit, valt er zoveel te zien. Het onleesbare khmer boven de winkeltjes, de geofferde chocoladecroissants, de levende vissen die in het zonlicht spartelen op de marktkraampjes, een kar met lege glazen colaflesjes… En nu staan voor het hostel ook ineens twee jonge monniken staan met oranje kleden aan en met twee oranje parapluutjes boven hun hoofd. Ze hebben een zilveren schaal op hun heup hangen en zeggen niets. Ik denk dat ze komen bedelen, want monniken mogen zelf geen eten kopen. De mannen van het King's hostel sturen ze weg. Ze hebben ze niets gegeven. Ik besef me dat ik hier nog allemaal weinig van begrijp, maar dat er genoeg tijd is om alles te ervaren. Ik kan niet wachten meer te leren over wat er achter deze aanblikken schuilen. Welke verhalen, levens en visies. We gaan het beleven!

Mijn waanzinnige SOL-mate,
Mijn muzikale wervelstorm, mijn boventoon ten midden van een kraakheldere koude nacht.
De arm om me heen, de blik die me vangt, de lach die mijn hemel openbreekt.
De ziel zo vrij en oogverblindend, dat ik niets anders kan dan ervan te houden.
Je bent fragiel en krachtig tegelijk. Je bent open en mysterie. Je bent ervoor mij en je luistert.
Aan jou.
Degene die ik vertrouw, het gezicht waarnaar ik zoek.

De blik die me vangt.

Jij die mij lijkt te begrijpen en die evenzeer momenten proeft in hun zintuigelijke waarde die ze huizen. Jij die van mensen houdt en ze volkomen laat zijn wie ze ook zijn.
Jij die de waarheid op de proef stelt en denkt, maar zelden veroordeelt. Jij die leeft, volkomen en iedere klokslag.
Een oprecht, geweldig jij, dat ben jij.
Aan jou dus.

Jij die me compleet maakt.
Gewoon een jongen met zijn eigen manieren en gewoontes. Een die vrijt, eet, drinkt, lacht, en slaapt.
En tegelijk meer is dan hij zelf zal zien. Iemand die ontdekt, zonder te zoeken.
Zonder twijfel is hij een van de fijnste personen die ik ooit heb ontmoet. Bijzonder. Uniek. En toch bescheiden.
Alsof hij in een land geboren is, dat ik niet ken. Een land waar goede mensen geboren worden, die genieten van het leven, maar wel met hart voor anderen.
Dat ben jij. Ik ken niets of niemand zoals jou.

Jij blijft jij.

En je hoort nu al weer een beetje meer bij alles wat ik ben.

Op weg naar Scheveningen. Voor me staan drie jongens met hun backpack op de rug. Iedereen loopt op slippers. Het weer is zacht en ik hoor zeeuwmeeuwen. Twee italiaanse mannen zoeken hun kleingeld voor de strandexpres.  In mijn hand rust de tas met het kado erin voor mijn broertje die negen is geworden. Ik denk aan de jongen die me gisteren nog gelukzalig liet weten dat hij verrekte veel van me houdt. De tram schiet langs de luchten van friet, suikerspinzoete parfum, en de zee. Hij moet remmen voor een auto die niet oplet. Het is een gewone dag waarin mijn gewone leven onbenullig vorm krijgt tussen zoveel vreemden, maar ook bekenden. Maar voor mij is alles behalve een gewone dag. Het is de beste dag van de twintig jaar die ik al geleefd. Net als gister, en ongetwijfeld net als morgen.

Geboren met meer wijsheid dan de oudste man op aarde. Ze was nog maar een baby toen ik haar voor het eerst in mijn armen had. Ik schrok van haar blik die recht door me keek. Ze was al zoveel ouder dan ik. Ze was niet gezond, maar kende het leven daarom veel dieper dan ik. Alle lagen had zij al doorleeft door het gevecht dat ze iedere dag moest voeren om in leven te blijven. In plaats van dat ze me angst inboezemde, voelde ik dat mijn rug gesterkt werd. Zij was lichamelijk zo zwak dat ze mijn armen om haar lichaam ter bescherming nodig had. Ze dwong me haar te beschermen in haar ongekende kwetsbaarheid. Ik kan geen geheimen bewaren. Ik voelde zo bemind door dit kleine wezen dat ik had gewild dat ze altijd bij me had kunnen blijven. Haar ouders vonden het spannend haar achter te laten bij een oppas. Dat voelde ik. Ze waren zenuwachtig, maar lieten dat uit beleefdheid niet merken. Haar moeder deed alsof ze meer aandacht besteedde aan de broer van de baby en ratelde vrolijk door over de avond die zij en haar man in het verschiet hadden. Ze ordende de babytas en noemde tijden waarop ik de kinderen moest verzorgen, naar bed moest doen of voor de televisie kon zetten. Ze repte geen woord over de allertheid die haar meisje overduidelijk vereiste. Liz was een geestelijk en lichamelijk gehandicapt meisje. Nog maar een baby. Een die alleen maar lacht de hele dag. Die de dag intenser beleeft dan de meesten van ons, maar die geen toekomst zou hebben. Vanaf het eerste moment dat ik haar vast mocht houden, hield ik al van haar.
Maanden later overleed het kind in het ziekenhuis. Haar ouders waren gebroken en leeg toen ze me later het verhaal van haar vertrekken vertelden. Ze hadden niets meer in hen, anders dan spieren, bloed en organen. Haar broertje was te jong om te begrijpen waarom hij geen zusje meer had. Hij voelde niet alleen de afwezigheid van Liz, maar ook van zijn ouders. Door er veel over te praten, lieten de ouders hun zielen langzaam weer aangroeien. Ze spraken grote woorden van dankbaarheid, en het mooie dat hun dochter in zoxb4n kort leven had bijgebracht. Het duurde ruim een jaar voordat deze woorden ook werkelijk betekenis kregen.
Een meisje, Indy Liz is geboren.